Met al dat Engels sla je de plank mis

Zojuist hoorde ik het weer. Gebruik van Engelse woorden waar we een uitstekend Nederlands woord voor hebben. Tijdens een interview zei de studente: “Dit ontwerp heeft verschillende nieuwe features. Bij het development hebben we nauw samengewerkt op basis van een mutual benefit.” Weet ze nou echt niet hoe ze dit in begrijpelijk Nederlands moet vertellen? In het vraaggesprek blijft het daar niet bij. Vrijwel elke zin is doorspekt met Engelse termen. Onnodig, want er zijn voldoende Nederlandse woorden of begrippen voor haar betoog.

Ongebreideld gebruik van Engels

Dit voorval doet me denken aan een bericht, onlangs in de Volkskrant. Volgens het artikel moet zelfs Vondel in het Engels als je examen in de literatuurwetenschappen wilt doen. Merkwaardig, want dat er van een vertaling van ‘Het hemelsche gerecht heeft zich ten lange lesten, Erbarremt over my en mijn benaeuwde vesten’ niets overblijft zal toch voor elke literatuurwetenschapper duidelijk zijn.

Eenvoudig, maar verzorgd Nederlands

Nadat ik van de schrik ben bekomen, zie ik een reclame-uiting van een telecomaanbieder. ‘Unlimited data’ en ‘Unlimited bellen’, luidt de boodschap. Vraag in een winkelstraat aan enkele willekeurige voorbijgangers wat we ons hier bij moeten voorstellen en ik garandeer dat verbaasde blikken je deel zijn. Waarom niet gewoon ‘onbeperkt bellen’ en ‘onbeperkt internetten’? Gewoon Nederlands. Dat snapt iedereen.

Fietsen repareren

Enkele dagen later sta ik bij een fietsenmaker. Op zijn toonbank staat een bordje met de tekst ‘Sales & Repair’. Dat roept bij de mevrouw die voor mij aan de beurt is vragen op. “Wat is dat?”, vraagt ze. “Oh, dat betekent dat wij fietsen verkopen en repareren”, antwoordt de jongeman achter de balie. Daarbij kan hij nauwelijks verhullen dat hij zijn potentiële klant maar een dom mens vindt. Als zij dan ook nog reageert met: “Waarom schrijf je dat dan niet gewoon op”, lijkt elke basis voor een langdurige relatie voor eeuwig voorbij.

“Gewoon, een soort garantie”

Dit voorval doet mij denken aan een gesprek dat ik onlangs opving in een elektronicawinkel. Daar werden de klanten er op geattendeerd dat zij konden rekenen op ‘Care & Repair’. Op haar vraag wat dat precies inhield, kreeg de winkelende mevrouw bij kassa geen antwoord. Veel meer dan “dat is een soort garantie”, wist het meisje dat de aankopen moest afrekenen niet te melden. Waarom dan niet gewoon verkondigen dat klanten zich geen zorgen hoeven te maken, omdat ze garantie krijgen op de producten die ze aanschaffen?

Reclamemakers en marketeers

Dergelijke voorvallen maken me ook onrustig. Ik kan geen advertentie meer lezen, geen aanplakbiljet meer zien, geen tv-reclame meer aanschouwen zonder mij te storen aan de onzin van al dat ongebreidelde gebruik van het Engels. Zouden die reclamemakers en de marketeers nou echt niet in de gaten hebben dan ze de plank volledig misslaan als ze hun klanten aanspreken met termen waarvan de betekenis voor een belangrijk deel van de Nederlandse bevolking een raadsel is?

Neem bijvoorbeeld het promotieverhaal van een landelijke aanbieder van internet, TV en andere producten. Als je diensten van dit bedrijf afneemt, hoef je nergens bezorgd om te zijn, want de ‘engineer gaat pas weg’ als alles werkt. Zou het sturen van een vakbekwame installateur of een professionele monteur niet meer vertrouwen wekken? En wat te denken van de opticien die zich bezighoudt met ‘Eye care’?

Nederlands Engels naar Amerikaans model

Eind vorige eeuw bevatte volgens onderzoekers van de toenmalige Katholieke Universiteit Nijmegen een derde van de commerciële boodschappen op Nederland 1 (nu NPO 1) Engelse teksten. Ook stelden de wetenschappers vast dat er Nederlands Engels naar Amerikaans model in wordt gesproken en dat reclamemakers het Engels vooral om imago en financiële redenen gebruiken.

Op basis van een onderzoek onder zestig Nederlanders, gelijkelijk verdeeld over mannen en vrouwen, twee leeftijdsgroepen (15-8 en 50-57) en drie opleidingsniveaus (laag, midden, hoog) tonen de onderzoekers aan dat de houding tegenover het Engels in commercials behoorlijk negatief is. Slechts 36 procent van de proefpersonen kan in grote lijnen de bedoeling van het Engels in een reclameboodschap weergeven. Reclame maken in het Engels lijkt minder succesvol dan de reclamemakers denken, stellen de onderzoekers vast.

Pakkende slogans, maar onbegrijpelijk

Hoe is dat nu, bijna twintig jaar later? Volgens onderzoekers van de Rijksuniversiteit Groningen is het voor reclamemakers aantrekkelijk om Engels te gebruiken in plaats van Nederlands, omdat het financieel voordelig is. Vaak gaat het om internationale producten, en vertalen kost geld. Een andere reden is dat het Engels zich leent voor pakkende slogans. Bovendien heeft ook in de reclamewereld Engels het imago van een moderne, aantrekkelijke taal. Dat straalt mogelijk af op het product. Daarbij gaan reclamemakers ervan uit dat iedereen het Engels begrijpt. Dat blijkt een misvatting, zo toonde het onderzoek van de Radbouduniversiteit al aan. Sommige consumenten begrijpen de boodschap van de reclames niet eens.

“Juist op taalkundig niveau gaan we onzorgvuldig om met onze herkomst. De klassieke grammatica heeft het moeilijk”, schrijft Özcan Akyol in zijn column in de Gelderlander. Hij pleit voor het behoud van de schoonheid van onze taal, want die maakt ons uniek. Ik ben het hartgrondig met hem eens. Voor de jonge en dynamische reclamemakers en marketeers heb ik nog een tip: verdiep je in je doelgroep en onderscheid je door correct, verzorgd en pakkend Nederlands.

BewarenBewaren

BewarenBewaren

BewarenBewaren

BewarenBewaren

BewarenBewaren

BewarenBewaren

Geplaatst in schrijfnieuws en getagd met , , .

Dagelijks ben ik in de weer met taal en tekst en houd ik koers in de dynamische wereld van de hedendaagse media. Ik blog, schrijf en redigeer teksten en verzorg journalistieke producties. Tijdens mijn schrijfworkshops en -presentaties draag ik mijn kennis over. Anderen leren betere teksten te schrijven geeft me voldoening. Vooral als de auteurs meer plezier krijgen in het schrijven.

Wat is jouw mening?