Aardbeving Iran nu al verleden tijd

Tienduizenden slachtoffers van de aardbeving in het westen van Iran leven onder erbarmelijke omstandigheden. Hulp is dringend nodig. Rojin Elyasi uit Barneveld verloor bij de ramp een deel van haar familie en vond dat het tijd werd voor actie. Onlangs startte zij via internet een inzamelingsactie. “Niemand doet iets, en de mannen, vrouwen en kinderen daar dreigen vergeten te worden.”

Aardbeving Iran

Even was in november de aardbeving in het westen van Iran wereldnieuws. Daarna verschenen er nauwelijks berichten meer over de humanitaire ramp in de Koerdische regio. “Kijk maar op internet”, zegt Rojin Elyasi (22) uit Barneveld. “Kort na de aardbeving besteedden de Nederlandse media er aandacht aan, verschenen er artikelen op internet en in de krant, was het op het journaal, maar daarna kwamen er nauwelijks nieuws meer naar buiten.” Vreselijk vindt ze dat, want tienduizenden mensen in het rampgebied zijn alles kwijt, ze leven in tenten, zonder voorzieningen, hulp blijft uit en de wereld draait volgens haar gewoon verder.

Rojin spreekt over de ‘Vergeten ramp’. Ondanks al het menselijk leed en de onvoorstelbare vernielingen was de aardbeving volgens haar na een paar dagen al verleden tijd.

“Ik voelde me zo machteloos en ik wilde iets wilde doen om de mensen daar te helpen. Daarom begon ik een doneeractie om geld in te zamelen voor de slachtoffers. Via social media heb ik geprobeerd zoveel mogelijk mensen te bereiken, maar op een bepaald moment houdt dat natuurlijk op. Mensen zien een berichtje voorbij komen, maar ze hebben geen idee wat er aan de hand is, scrollen door en zijn het weer vergeten.”

Doden en gewonden

Terug naar die bewuste dag in november. Totaal overrompeld zijn Rojin en haar ouders als zij in de vroege ochtend van 13 november gebeld worden uit Sarpol-e Zahab. In dit Iraanse dorp op vijftien kilometer van de Iraakse grens woont het grootste deel van hun familie. Alles ligt er in puin na een verwoestende aardbeving aan weerszijden van de grens tussen Irak en Iran.

“Op het nieuws hadden we niets gezien, gehoord of gelezen, terwijl het die avond ervoor was gebeurd”, herinnert Rojin zich. Hoewel de verbindingen slecht zijn en ze nauwelijks kunnen bellen, wordt snel duidelijk dat zich een ramp van ongekende omvang heeft voltrokken. “Iedereen moest buiten blijven vanwege de naschokken”, gaat Rojin verder. “Huizen en andere gebouwen dreigden in te storten en het was veel te gevaarlijk om naar binnen te gaan. Overal onder het puin lagen doden en gewonden.”

Volgens de eerste berichten die kort daarna in de nieuwsmedia verschijnen hebben meer dan 350 mensen het leven verloren. Inmiddels is dat aantal volgens de laatste schattingen tot zeker duizend opgelopen. Ruim zesduizend inwoners van de dorpen en steden in het gebied zijn gewond geraakt. Volgens de Amerikaanse seismologische dienst had de beving een kracht van 7,3 op de Schaal van Richter. Het epicentrum van de beving lag bij de grens tussen Iran en Irak. Tot in Israël en het zuiden van Turkije is de aardbeving gevoeld. In Sarpol-e Zahab, waar Rojin’s ouders vandaan komen, vallen de meeste doden en is de schade het grootst.

Aardbeving Iran

Pas een dag later wordt de werkelijke omvang van de ramp duidelijk. Iraanse staatsmedia melden dat meer dan 70.000 mensen dringend noodhulp nodig hebben. “In die eerste uren na de ramp, wisten we natuurlijk nog niet hoe erg het was”, vervolgt Rojin die zeventien jaar geleden vanuit Iran met haar ouders naar Nederland kwam. “Contact met onze familie daar was vrijwel onmogelijk, want communicatie via telefoon of internet lukte niet.” Wat haar direct opviel was dat vrijwel niemand in haar omgeving zich realiseerde welk drama zich had afgespeeld. “Natuurlijk waren mijn vrienden en collega’s geschokt, maar ze wisten pas hoe groot de ramp was toen ik ze dat vertelde.”

Begrafenissen

Informatie uit het rampgebied bereikt slechts mondjesmaat het gezin Elyasi, maar al snel wordt duidelijk dat bij de aardbeving tientallen familieleden zijn omgekomen. Rojin’s ouders willen op dat moment maar een ding, zo snel mogelijk naar Iran om te helpen waar mogelijk.

“Toen zij daar aankwamen hebben ze de eerste dagen alleen maar begrafenissen meegemaakt”

vertelt Rojin terwijl zij foto’s laat zien die haar vader en moeder hebben gemaakt. Vernielde auto’s, gebouwen die in elkaar zijn gestort, mensen die vertwijfeld pogen eten en drinken tussen de puinhopen vandaan te halen.

Op een van de foto’s zien we een jongetje van een jaar of tien dat triest in de lens kijkt. Nog steeds ontroerd door de aanblik van het kind vertelt Rojin: “Deze jongen is bij de aardbeving alles verloren. Van het ene op het andere moment werd hij wees; zijn vader, moeder, broertjes en zusjes is hij in een klap kwijtgeraakt. Kijk, het enige wat hij nog heeft is een ballon. En de kleren die hij aan heeft. Mijn ouders hebben mijn oma gevraagd voor hem te zorgen totdat er opvang voor de jongen is gevonden. Maar ook zij is dakloos is en ze verblijft in een tent.”

Zoals dit kind zijn er volgens Rojin tientallen, misschien wel honderden. “Stel je voor”, gaat ze  verder, “de mensen zijn echt alles kwijt. Hun huizen zijn ingestort. Misschien hadden ze nog een beetje geld thuis, maar daar kunnen ze nu niet bij, want alles ligt onder het puin. Winkels en werkplekken zijn er niet meer en medische verzorging is nauwelijks mogelijk, want er zijn geen faciliteiten. Op een oppervlakte zo groot als een voetbalveld leven 150 gezinnen op een kluitje. Die hebben maar één toilet en één douche tot hun beschikking. Schoon drinkwater is er nauwelijks. Evenmin als voedsel.”

Sneeuw en kou

Er komen nog meer foto’s op tafel. Die laten een onthutsend beeld zien van mensen die bij elkaar gepakt in een tent zitten die nauwelijks bescherming biedt tegen de kou. “Na de aardbeving ging het regenen. Eerst waren de mensen blij omdat er op die manier nog iets van de oogst gered kon worden. Toen bleek dat de tenten niet bestand waren tegen het vele water en in elkaar stortten.”, vertelt Rojin. Na de regen viel de kou in en inmiddels ligt er in het gebied een dik pak sneeuw.

“Verwarming is niet voorhanden, de temperatuur is gedaald tot ver beneden het vriespunt en het wordt nog kouder.”

Ook de hygiënische omstandigheden zijn slecht, waardoor de kans op ziekten en de uitbraak van epidemieën alleen maar toeneemt, heeft Rojin vernomen van haar oom die als arts in het getroffen gebied werkt. Medicamenten zijn er niet, het ziekenhuis is volledig vernield, aan alles is gebrek.

Als we met Rojin verder praten over de ellende waarin de mensen in haar geboortestreek verkeren en ze een paar korte filmpjes laat zien, ontvangt ze op haar mobiele telefoon bericht dat haar vader, Jawad Elyasi (48), veilig is geland op Schiphol. Aanvankelijk zou hij eerder terugkomen, maar hij besloot in Iran te blijven toen hij zag in welke ellendige omstandigheden de mensen daar verkeren. “Mijn ouders hebben ook in een tent moeten slapen en dezelfde ontberingen moeten lijden als de mensen daar. Er is gewoon niets meer heel.” Rojin’s moeder is al wat langer thuis. “Nadat zij terugkwam was zij de eerste dagen ziek van alle ellende die zij daar had gezien”, vertelt Rojin.

Aardbeving Iran

Eenmaal thuis in Barneveld vertelt Rojin’s vader: “Als je daar al die duizenden mensen op straat ziet, zonder huis, zonder water, zonder elektriciteit, zonder sanitaire voorzieningen, zonder artsen en medicamenten, dat is verschrikkelijk. Je hebt het gevoel dat je niks anders voor ze kunt doen dan huilen. Er zijn geen woorden voor om de ellende te omschrijven. In het dorpje Koeeke Hasan, woonden voor de ramp ongeveer vijfhonderd mensen. Door de aardbeving werden in één klap complete families gedood. Na de ramp moesten in het dorp 175 doden begraven worden.”

“In de eerste paar dagen kregen de slachtoffers nog wel wat hulp van mensen om hen heen”, vervolgt Jawad zichtbaar geëmotioneerd als hij terugdenkt aan de ellende die hij heeft gezien. “Dat stopte al na een week. Je ziet kinderen en vrouwen op straat gelaten wachten tot er hulp komt, tot er wat etenswaren voor ze binnenkomen. Als je dat ziet, kun je nauwelijks je emoties in bedwang houden. Die slaan helemaal op hol door al het verdriet om je heen. In de periode dat ik daar was, hebben ongeveer dertig mensen zelfmoord gepleegd. Ze konden het verlies en verdriet niet meer aan en hadden geen hoop meer.”

Hulpgoederen

Vanuit Nederland hulpgoederen sturen, heeft nauwelijks zin, weet Rojin. “Mensen daar hebben van alles nodig, maar een transport met spullen samenstellen of goederen met het vliegtuig verzenden is zinloos. Die blijven eindeloos aan de grens staan. Of ze verdwijnen gewoon en ze komen nooit op de plek waar ze nodig zijn. Je weet niet wat ermee gebeurt. Beter is het om geld te sturen. Dat wordt echt goed besteed.”

Al haar vrienden en collega’s hebben al geholpen, maar Rojin wil graag meer doen. “Na mijn studie HBO-rechten heb ik nu een bijbaantje. Mijn collega’s hebben direct geld ingezameld nadat ze van mij hoorden hoe erg de situatie is. Ik hoop echt dat er nog meer geld binnenkomt, want dat is zo hard nodig. In maart gaat mijn vader weer naar Iran om te helpen. Met het geld dat we inzamelen kunnen we ontzettend veel goed werk doen. En de mensen zijn zo dankbaar voor de hulp die ze krijgen. Dat is nauwelijks voor te stellen.” Iedereen die een bijdrage wil leveren om de nood in Iran te lenigen kan een bedrag overmaken via www.doneeractie.nl.

Dit artikel schreef ik voor de Barneveldse Krant. Het verscheen op 16 december 2017 in de Weekendbijlage.

Geplaatst in .

Dagelijks ben ik in de weer met taal en tekst en houd ik koers in de dynamische wereld van de hedendaagse media. Ik blog, schrijf en redigeer teksten en verzorg journalistieke producties. Tijdens mijn schrijfworkshops en -presentaties draag ik mijn kennis over. Anderen leren betere teksten te schrijven geeft me voldoening. Vooral als de auteurs meer plezier krijgen in het schrijven.

Wat is jouw mening?