José Cavaco Vieira, veelzijdig en gedreven

Alte, Portugal, Algarve
Alte in de Portugese Algarve.

Op een bewolkte dag in december rijden we door de heuvels in het zuiden van Portugal. We zijn onderweg naar Alte, een lieflijk Portugees dorpje met een rijke geschiedenis. 

Ontdek het verhaal achter het standbeeld

Zodra we op de plaats van bestemming arriveren, worden we verwelkomd door een man, compleet met hoed en wandelstok, die ons de hand reikt. Het is José Cavaco Vieira, althans zijn standbeeld dat hier sinds 2003 staat. Op 23 november van dat jaar zou hij José honderd jaar zijn geworden.

Zodra ik ergens een standbeeld ontwaar wordt mijn nieuwsgierigheid geprikkeld. Ik moet het verhaal erachter ontdekken. Ook nu heb ik geen geduld en wil ik direct weten welke historie schuilgaat achter deze figuur.

Na enig zoeken beland ik op een Engelstalige website waar ik lees dat het beeld is vervaardigd door Fernanda Assis en Marcílio Campina. Dat is interessant, maar wie was die José?

Nader onderzoek leert dat de goede man in 1903 wordt geboren en in 2003 in Alte overlijdt. Al op 11-jarige leeftijd begin hij in Alte zijn carrière als klerk bij de firma Pontes Barros e Nascimento, een wegenbouwbedrijf voor zover ik kan achterhalen. In zijn vrije tijd staat de jonge José op het toneel. Ook bespeelt hij verschillende strijkinstrumenten in de groep Isidoro Rodrigues Pontes.

José Cavaco Vieira was een bekend figuur in de gemeenschap van Alte en daarbuiten.
José Cavaco Vieira was een bekend figuur in de gemeenschap van Alte en daarbuiten.

Vertrek naar Lissabon

In 1921 vertrekt hij naar Lissabon, waar hij tot 1930 in dienst is bij de Sociedade Portuguesa Importadora e Exportadora, een im- en exportonderneming. Bij de Universidade Livre vindt hij een woonplek. Naast zijn dagelijkse werk volgt José een cursus Boekhouden aan de Escola Magalhães Peixoto. Daar laat hij het niet bij, want hij studeert ook Engels en Frans en bekwaamt zich in de schilderkunst. Je zou denken dat hij daar zijn handen meer dan vol aan heeft, maar hij vindt ook nog tijd om zijn muzikale talenten verder te ontwikkelen aan de Academia de Amadores de Música.

Van Lissabon terug naar Alte

In 1933 keer hij terug naar Alte, zijn geboorteplaats. Met een andere muzikanten richt hij daar de Academia de Amadores da Música Altense op.
Daar er ook brood op de plank moet komen, aanvaardt hij in 1936 een betrekking als boekhouder bij de Caixa de Crédito Agrícola Mútuo de Alte, de plaatselijk boerenleenbank. Daar blijft hij in dienst tot zijn pensionering in 1980. 

Voorzitter van de gemeenteraad

In Alte spant José zich voortdurend in om de leefomstandigheden in het dorp te verbeteren. Verscheidene jaren is  hij voorzitter van de Junta de Freguesia, de gemeenteraad van Alte. Met giften van vrienden laat hij de straten plaveien en zijn geliefde dorp te verfraaien.

Meest Portugese dorp

In 1938 is hij de drijvende kracht achter de deelname van Alte aan de wedstrijd voor het ‘Meest Portugese dorp’. Dat levert Alte een eervolle tweede plaatse op. Wie de winnaar van deze competitie is geworden, heb ik tot op heden niet kunnen achterhalen.

In hetzelfde jaar richt hij de Grupo Folclórico de Alte op, een folkloristische vereniging die door binnen- en buitenland reist om dansen die de leden nog uit hun jeugd kennen uit te voeren en liederen ten gehoren te brengen. 

Musiceren, schilderen en gemeenschapsbelang

Onvermoeibaar gaat José door met zijn activiteiten. Zo richt hij Casa do Povo de Alte, een gemeenschapshuis waarin hij het eerste etnografische museum van de Algarve huisvest. Zijn we er dan? Nee, want als muziekliefhebber formeert hij ook de Academia de Música Altense. Onvermoeibaar blijft hij zich inzetten voor het culturele en gemeenschapsbelang. Daarnaast maakt hij vaak muziek, schildert hij en schrijft hij voor lokale kranten, waaronder de ‘Jornal Ecos da Serra’.

Verhalen achter de standbeelden

Toeristen en reizigers gaan er meestal aan voorbij. Of ze maken er een olijke foto van. Maar wat het verhaal is achter een monument of standbeeld, daar lijken ze nauwelijks interesse in te hebben. Mij fascineert het. Zodra ik een standbeeld of monument ontdek, wil ik er meer van weten.

Geplaatst in reisimpressies en getagd met .

Wat is jouw mening?