Gastles: pleidooi voor pen en papier

Onlangs stond ik voor de klas. In vele opzichten was het een bijzondere ervaring om een gastles te geven. Niet alleen ligt de tijd dat ik de middelbare school bezocht ver achter me, ook was ik onder de indruk van de betrokkenheid van de leerlingen.

Aandachtige toehoorders tijdens mijn presentatie over tekst en taal.
Hoe zouden de leerlingen reageren op een oude rot in het vak?
(Deze foto dient ter illustratie en is niet gemaakt op de school waar ik te gast was.)

Eerlijk gezegd was ik nogal gespannen voor mijn optreden als gastdocent. Wat moest ik verwachten van een lokaal vol leerlingen van 6 VWO? Hoe zouden ze reageren op een oude rot in het vak die weliswaar nog elke dag met tekst en taal in de weer is, maar met zijn 63 jaar in hun ogen toch wel hoogbejaard moest zijn.

Eigentijdse presentatie

Thuis had ik een in mijn ogen eigentijdse presentatie voorbereid. Plaatjes die jongeren moesten aanspreken, hoopte ik, en teksten die vooral niet oubollig mogen kinken. Net zo min als de namen die ik in de voorbeelden gebruik. Jan, Piet en Klaas had ik daarom vervangen door Claire, Anne en Tim.

Gebruik pen en papier om je gelachen vast te leggen.
Ik krijg te maken met een aandachtig luisterende toehoorders.
(Deze foto dient ter illustratie en is niet gemaakt op de school waar ik te gast was.)

Ook nu is de start nogal ongelukkig, want opnieuw laat de techniek het afweten en ontkom ik samen met enkele hulpvaardige docenten niet aan een geklungel met stekkertjes en kabeltjes. Kort voordat de leerlingen het lokaal betreden, verschijnt gelukkig het openingsbeeld van mijn presentatie op het scherm en kunnen we aan het werk.

Tot mijn verrassing krijg ik te maken met een aandachtig luisterend gehoor. Zonder uitzondering pakken ze de opdrachten voortvarend op, stellen ze kritische vragen, reageren ze enthousiast op mijn suggesties en wordt er niet geklierd. 

Ook valt me op dat iedereen werkt met pen en papier terwijl ik had verwacht dat de jongelui voortdurend het toetsenbord van hun laptop of tablet zouden beroeren. Slechts één meisje tuurt op het beeldscherm van haar schootcomputer.

Tablet of notitieboekje

Zodra ik benadruk dat je voor het afnemen van een interview beter gewapend kunt zijn met pen en papier dan met een opname-apparaat en een tablet of laptop ontstaat er de nodige discussie. Vrijwel iedereen in de klas twijfelt aan mijn woorden. Zelfs mijn speciale Moleskine-notitieboekje dat ik met gepaste trots las zien, kan de jongens en meisjes niet overtuigen. Nee, aan pen en papier valt dan in de klas misschien niet  te ontkomen, zodra ze de keuze hebben, grijpen de leerlingen naar hedendaagse digitale middelen.

In de klas geen smartphones en geen tablets.
Gewoon pen en papier gebruiken. Probeer het maar eens.

Zelfs als ik de situatie in menige collegezaal schets, waar studenten voortdurend de woorden van de docent gedachteloos overtikken, kan ik mijn gehoor niet overtuigen. Ook de woorden van een hoogleraar – ‘Het gaat de oren in en de vingers uit, maar daartussen gebeurt niets’ – worden voor kennisgeving aangenomen.

Tot besluit klinkt er applaus

Na een intensief uur klinkt er applaus, krijg ik zelfs bedankjes voor de informatieve bijeenkomst en willen sommige leerlingen nog even terugkomen op mijn pleidooi voor schrijven op de traditionele manier. Blijkbaar is er toch iets blijven hangen. “Gebruikt u ook geen opname-apparaat?”. Nee, antwoord ik, want je zult merken dat er veel meer blijft hangen als je schrijft. Gewoon pen en papier gebruiken. Probeer het maar eens.

Of dat deel van mijn betoog is blijven hangen, weet ik niet. Wel kijk ik terug op een middag waarin ik mijn beeld van het onderwijs, vooral van de leerlingen, heb bijgesteld. 

Vulpennen en notitieboekjes

Op zoek naar een fraaie vulpen of een handig notitieboekje? Bij bol.com vind je een uitgebreid assortiment schrijfgerei.

Geplaatst in schrijfnieuws en getagd met .

Wat is jouw mening?